Czym jest zawiadomienie przestępstwie❓
Zasadniczo każdy może złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, jeżeli chodzi o czyn ścigany z urzędu. Nie trzeba być pokrzywdzonym, by zawiadomić organy ścigania. Niekiedy jednak istnieje wymóg wniosku pokrzywdzonego (w szczególności w przestępstwach ściganych na wniosek, np. przestępstwo zniesławienia), co oznacza, że tylko określona osoba jest uprawniona, aby zainicjować postępowanie.
Zawiadomienie o przestępstwie stanowi fundamentalny instrument w systemie prawa karnego, którego złożenie inicjuje czynności właściwych organów ścigania. Każdy kto posiada informacje mogącą wskazywać na zaistnienie czynu zabronionego, uprawniony jest – co więcej, zobowiązany zwłaszcza o przestępstwach z katalogu wskazanego w art. 240 k.k. – zgłosić ten fakt właściwym organom powołanym do ścigania przestępstw. Bywa, że ludzi powstrzymuje obawa przed konsekwencjami zgłoszenia i zagrożeniem odwetu, jednak prawo oferuje odpowiednie gwarancje, np. częściowe utajnienie poufnych danych, zwłaszcza przy realnym zagrożeniu zemsty. Należy mieć na uwadze, iż w myśl Kodeksu postępowania karnego, na każdym obywatelu spoczywa społeczny i prawny obowiązek odpowiedniego zareagowania w przypadku powzięcia wiadomości o popełnieniu czynu zabronionego. W takiej sytuacji konieczne jest złożenie stosownego zawiadomienia, celem uruchomienia procedury ścigania przez właściwe organy. Nadto należy podkreślić, iż działanie to stanowi również powinność natury moralnej chociażby wobec pokrzywdzonych ofiar przemocy.
Zawiadomienie o przestępstwie jest więc swoistym obowiązkiem denuncjacji przestępstwa, które może być złożone przez każdą osobę fizyczną, instytucję państwową i samorządową, a także anonimowo. W polskim systemie prawnym, podstawą do złożenia zawiadomienia o przestępstwie ściganym z urzędu jest art. 304 k.p.k.
Jak złożyć zawiadomienie o przestępstwie❓
Zawiadomienie to może zostać złożone zarówno w formie pisemnej – własnoręcznie bądź przy wsparciu prawnika – adwokata, jak i ustnej, a jego adresatem pozostaje Policja bądź prokuratura.
👉 Zawiadomienie pisemne:
Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa może zostać złożone w formie pisemnej, które można dostarczyć osobiście do jednostki Policji bądź prokuratury, przesłać za pośrednictwem operatora pocztowego (z potwierdzeniem odbioru), złożyć w biurze podawczym organu a w niektórych przypadkach także faksem lub drogą elektroniczną. Z punktu widzenia skuteczności procesowej istotne jest, aby zawiadomienie pisemne spełniało wymogi pisma procesowego z art. 119 k.p.k., a w szczególności;
- oznaczenie jednostki Policji lub prokuratury wraz z adresem;
- dane zawiadamiającego wraz z adresem;
- jak najdokładniejsze opisanie zdarzenia, którego dotyczy zawiadomienie wraz z czasem i miejscem, kiedy i gdzie doszło do incydentu;
- dane sprawcy, jeśli zawiadamiający je zna – w przeciwnym razie wystarczy podać okoliczności, które pozwolą na jego identyfikację;
- datę oraz podpis zawiadamiającego.
👉 Zawiadomienie ustne
Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa może również zostać złożone w formie ustnej przed każdym organem powołanym do ścigania przestępstw, tj. Policją lub prokuraturą. Zawiadomienie o przestępstwie ma obowiązek przyjąć każdy funkcjonariusz Policji w każdym Komisariacie i w każdej Komendzie Policji – sporządzając w związku z tym protokół przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie. Niniejszy protokół, po odczytaniu, zostaje opatrzony podpisem osoby składającej zawiadomienie, co stanowi potwierdzenie zgodności jego treści z przekazanymi informacjami.
📍Sprawę będzie prowadziła ta jednostka Policji/Prokuratury, na terenie której popełniono przestępstwo. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie dokładnego miejsca popełnienia przestępstwa, należy złożyć zawiadomienie o przestępstwie w najbliższej jednostce, a niniejsze zawiadomienie będzie niezwłocznie przekazane odpowiedniej jednostce i tam będą wykonywane dalsze czynności w sprawie.
Czy jest możliwe złożenie anonimowego zawiadomienia o przestępstwie❓
Należy podkreślić, że zgłoszenie może być również anonimowe, choć takie zawiadomienia mogą być traktowane z mniejszą wagą i trudniej jest je zweryfikować. Ponadto, zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, w świetle przepisów Kodeksu postępowania karnego, należy kwalifikować jako pismo procesowe w rozumieniu art. 119 § 1 k.p.k., albowiem stanowi ono formę oświadczenia woli strony (bądź innego uczestnika postępowania) złożonego organowi procesowemu i wywołującego określone skutki prawno-karne w sferze procesowej. Anonimowe zawiadomienie, ze względu na swoją formę, naturalnie nie będzie zawierało ani danych zawiadamiającego ani podpisu – a co za tym idzie powstaje wiele kontrowersji co do kwalifikacji takiego zawiadomienia jako pismo procesowe, iż realnie nie spełnia ono wymogów formalnych pisma zgodnie z art. 119 § 1 k.p.k. Ponadto, zgodnie z § 121. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2016 r. Regulaminu wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, możliwe jest złożenie anonimowego zawiadomienia o przestępstwie, ponieważ organ podejmując decyzję co do dalszych czynności wszczęcia postępowania przygotowawczego, bierze pod uwagę treść samego zawiadomienia i bada jego zasadność, pomimo braku danych zawiadamiającego. Należy zwrócić uwagę, iż zawsze jednak organy mają obowiązek zbadać każdą informację, która do nich dociera, jeśli wskazuje ona na możliwość popełnienia przestępstwa.
❗ Nasza kancelaria kompleksowo pomaga osobom, które pragną złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, a jednocześnie potrzebują wsparcia w całym procesie.
📖 Kancelaria adwokacka w Chrzanowie pomoże Ci w formalnościach, wyjaśni przepisy i zapewni, że zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa zostanie przygotowane w sposób rzetelny.
